Make your own free website on Tripod.com

    Οι μέλισσες απορροφούν όλο το νέκταρ των ανθών και το αποθηκεύουν στον πρόλοβο, ένα είδος κύστης, που βρίσκεται πριν το κυρίως στομάχι. Μέσα εκεί το νέκταρ, που είναι αραιή ζαχαρώδης διάλυση, δέχεται την επίδραση του πεπτικού υγρού της μέλισσας. Όταν αυτή επιστρέψει στην κυψέλη, εναποθέτει το νέκταρ στα κελιά των κηρυθρών και στη συνέχεια άλλες μέλισσες, οι ανεμίστρες, δημιουργούν με τα φτερά τους ισχυρό ρεύμα αέρα, με αποτέλεσμα να προκαλούν την εξάτμιση του μεγαλύτερου μέρους του νερού που περιέχει. Όταν το μέλι συμπυκνωθεί τόσο ώστε να μπορεί να διατηρηθεί αναλλοίωτο και να μην απορροφά υγρασία, οι μέλισσες σφραγίζουν τα κελιά με ένα λεπτό κάλυμμα κεριού.
    Τα διάφορα είδη μελιού, διακρίνονται ανάλογα με το φυτό από όπου οι μέλισσες άντλησαν το νέκταρ – θυμαρίσιο, ελάτου, από ρύκι κλπ. - , από την περιοχή προέλευσης και από τον τρόπο παραλαβής του από τις κηρύθρες. Το μέλι αποτελείται κατά 70 με 80% από υδατάνθρακες και έχει μεγάλη θρεπτική αξία, αφού τα συστατικά του, η φρουκτόζη και η γλυκόζη, απορροφούνται άμεσα από τον ανθρώπινο οργανισμό.
    Το μέλι είναι ένας αληθινός θησαυρός υγείας και δύναμης και η αξία του έχει εκτιμηθεί από τα πανάρχαια χρόνια. Περιέχει περισσότερα από 180 διαφορετικά συστατικά και ουσίες που το καθιστούν μία άριστη τροφή. Βασικά συστατικά του είναι το νερό, σε ποσοστό 16%, και τα φυσικά σάκχαρα, όπως η φρουκτόζη, η σακχαρόζη και άλλα, σε ποσοστό 80%. Επιπλέον, στο μέλι βρίσκει κανείς πρωτείνες, ιχνοστοιχεία, ένζυμα και βιταμίνες σε μικρές ποσότητες, που αναδεικνύουν όμως την άριστη του θρεπτική αξία. Αυτό που εντυπωσιάζει δεν είναι τόσο τα επιμέρους συστατικά του μελιού όσο η συνύπαρξη όλων αυτών των ουσιών σε μία μάζα με καθορισμένες βέλτιστες αναλογίες και ο τρόπος με τον οποίο δρουν στον ανθρώπινο οργανισμό.
    Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα το μέλι σε ό,τι αφορά τη συντήρησή του είναι η κρυστάλλωση. Πρόκειται για μία φυσική διεργασία κατά την οποία το μέλι μετατρέπεται σε παχύρρευστο προιόν. Η κρυστάλλωση παρατηρείται σε όλα τα είδη μελιού με διαφορετικούς χρόνους για την κάθε ποικιλία. Είναι ένα βιολογικό φαινόμενο του φυσικού ακατέργαστου μελιού, που δεν προξενεί καμία αλλαγή στις θρεπτικές και στις βιολογικές ιδιότητες. Το μέλι που έχει κρυσταλλωθεί δεν είναι χαλασμένο ούτε νοθευμένο.
    Το μέλι που αγοράζουμε στο σούπερ μάρκετ έχει υποστεί επεξεργασία, προκειμένου να μην κρυσταλλώνεται. Η επεξεργασία συνίσταται στη θέρμανση κάτω από ορισμένες συνθήκες, που οδηγεί στην καταστροφή της φυσικής δομής ορισμένων συστατικών του μελιού. Έτσι, δεν κρυσταλλώνεται. Αποτέλεσμα όμως αυτής της θέρμανσης είναι και η καταστροφή ορισμένων ωφέλιμων συστατικών του μελιού, σε μικρό ποσοστό. Σε πολλές χώρες που το καταναλωτικό κοινό είναι πιο ενημερωμένο, το μέλι διακινείται ευρέως χωρίς να έχει υποστεί επεξεργασία. Η τεχνολογία του μελιού στην Ελλάδα βρίσκεται σε τέτοιο επίπεδο, ώστε να δέχεται την ελάχιστη δυνατή επεξεργασία και να διατηρεί σε μεγάλο βαθμό τη γεύση και τη θρεπτική του αξία. Το εισαγόμενο μέλι, πέρα από την κατώτερη γεύση του, υφίσταται μεγαλύτερη επεξεργασία, ώστε να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις της διακίνησης και της συντήρησης και είναι ποιοτικά κατώτερο.
    Ταυτόχρονα, οι παραγωγοί χρησιμοποιούν πολλούς τρόπους για να νοθεύσουν το μέλι. Τέτοια είναι η προσθήκη γλυκαντικών ουσιών ή και "βιομηχανικού" μελιού στο μέλι που λαμβάνεται από τις μέλισσες, ώστε να αυξάνεται η ποσότητά του. Επίσης μεγάλη έκταση έχει η νοθεία που γίνεται με την παραπλάνηση του καταναλωτή, όταν πωλείται μέλι κακής ποιότητας σαν μέλι από θυμάρι ή άλλο ποιοτικά ανώτερο φυτό. Ο τελικός καταναλωτής δεν έχει τον τρόπο να ξεχωρίσει αυτήν τη νοθεία, αφού δεν μπορεί να διακρίνει εύκολα την ποιότητά του από τη γεύση. Η αξία όμως του νοθευμένου μελιού, από την άποψη των θρεπτικών συστατικών και των γενικότερων ευεργετικών ιδιοτήτων, είναι πολύ χαμηλότερη. Το μέλι πρέπει να συντηρείται σε αεροστεγώς κλεισμένα δοχεία, σε χώρο δροσερό, σκοτεινό και ξηρό. Καλό είναι να αποφεύγεται το μέλι που βρίσκεται σε βάζα εκτεθειμένα στον ήλιο.
    Έχει αποδειχθεί ότι το μέλι έχει υψηλή ενεργειακή και θρεπτική αξία και για αυτό είναι η πιο κατάλληλη τροφή για αθλητές και παιδιά. Τα ανόργανα στοιχεία του μελιού, τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία παίζουν σπουδαίο ρόλο στο μεταβολισμό και στη θρέψη και συμμετέχουν σε διάφορα ενζυμικά συστήματα του οργανισμού. Το μέλι είναι τονωτικό και βοηθά, χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά του σε χολίνη, άτομα που υποφέρουν από δυσκοιλιότητα. Εντυπωσιακή είναι και η γρηγορότερη αποκατάσταση της υγείας ατόμων που καταναλώνουν συχνά μέλι και πάσχουν από βαριές και υποτροπιάζουσες λοιμώξεις ή αναιμία, πάντα σε συνδυασμό με τις οδηγίες του γιατρού.
    Το μέλι έχει χρησιμοποιηθεί ευρύτατα μέχρι σήμερα για την επούλωση πληγών και χειρουργικών τραυμάτων με άριστα αποτελέσματα. Το ακατέργαστο μέλι έχει αποδειχθεί ότι επιτυγχάνει την ανάπτυξη του δερματικού επιθηλίου σε πειραματόζωα με τραύματα. Η αντιβακτηριδιακή δράση του (και ιδιαίτερα του ελληνικού) αποτέλεσε μέρος ερευνητικού προγράμματος του υπουργείου Υγείας, τα αποτελέσματα του οποίου ανακοινώθηκαν στα πλαίσια του 8ου Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συνεδρίου. Σύμφωνα με την επίκουρη καθηγήτρια Φαρμακογνωσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Ιωάννα Χήνου, ακατέργαστο μέλι χρησιμοποιήθηκε σε δεκαεπτά τουλάχιστον νοσοκομειακά στελέχη έξι διαφορετικών βακτηριδίων που ήταν ανθεκτικά σε αντιβιοτικά. Η δράση του εμφανίστηκε εξαιρετικά αξιόλογη και τώρα ερευνάται και η επίδρασή του σε μύκητες.
    Πέρα από το μέλι, και η πρόπολη, που συλλέγουν οι μέλισσες από εκκρίματα δένδρων και στην οποία προσθέτουν μόνες τους άλλα υλικά, έχει άριστες αντιμικροβιακές και απολυμαντικές ιδιότητες και μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο φράγμα κατά των λοιμώξεων. Οι θεραπευτικές της ιδιότητες οφείλονται κυρίως στα φλαβονοειδή, ουσίες με γνωστή βακτηριοστατικά, παρασιτοκτόνο και αντιική δράση.
    Θρεπτική αξία του μελιού
    Τα σάκχαρα του μελιού είναι απλά, απορροφούνται αμέσως, γι' αυτό και το μέλι είναι μια γρήγορη πηγή ενέργειας για τον οργανισμό για τους αθλητές, τα παιδιά, τις εγκύους, τους αρρώστους και για κάθε ταλαιπωρημένο οργανισμό. Το μέλι έχει ανόργανα στοιχεία γνωστά σαν ιχνοστοιχεία, τα οποία παίζουν σπουδαίο ρόλο στον μεταβολισμό και τη θρέψη, είναι συστατικά του σκελετού και των κυττάρων, συμμετέχουν σε διάφορα ενζυμικά συστήματα και τέλος ρυθμίζουν την οξύτητα του στομάχου.Η συγκέντρωση των βιταμινών που έχει το μέλι δεν είναι αρκετή για τις ημερήσιες ανάγκες μας, βοηθούν όμως στην απορρόφηση των σακχάρων με την προϋπόθεση ότι δεν έχει προηγηθεί βρασμός ή νόθευση, οπότε μειώνεται τόσο η θρεπτική, όσο και θεραπευτική αξία του μελιού.
    Θεραπευτική αξία του μελιού
    Τα συστατικά στοιχεία του μελιού του δίνουν αδιαφιλονίκητες ιατρικές ιδιότητες. Έχει αντισηπτικές ιδιότητες, είναι τονωτικό, αυξάνει το ρυθμό λειτουργίας της καρδιάς, μειώνει προβλήματα έλκους στο στομάχι, ανακουφίζει από την αϋπνία, τη δυσκοιλιότητα, τους πονόλαιμους και γενικά συμβάλλει στην καλή λειτουργία του οργανισμού. Η κατανάλωση μελιού βοηθά στη γρηγορότερη αποκατάσταση της υγείας σε περιπτώσεις αναιμίας λόγω του σιδήρου που περιέχει. Βοηθά επίσης σημαντικά στον ταχύτερο μεταβολισμό του οινοπνεύματος με αποτέλεσμα να απαλλάσσεται κανείς γρηγορότερα από την κατάσταση μέθης. Έχει αντιμικροβιακή δράση και εμποδίζει την ανάπτυξη των βακτηρίων και άλλων παθογόνων οργανισμών. Είναι χρήσιμο για την επούλωση και τον καθαρισμό ή την απολύμανση πληγών και εγκαυμάτων. Σε ενδοφλέβιες ενέσεις, ύστερα από ειδική επεξεργασία καταπολεμά τους ίκτερους, τις φαγούρες και ρυθμίζει το ρυθμό της καρδιάς. Τα παιδιά που τρέφονται με μέλι είναι πολύ πιο αναπτυγμένα από αυτά που τρέφονται με ζάχαρη.